Chăm sóc trẻ sơ sinh có thể khiến bạn cảm giác như đang trên một chuyến tàu lượn cảm xúc: lúc thì hưng phấn và tràn đầy năng lượng, lúc thì đờ đẫn và cáu kỉnh vì thiếu ngủ. Đó là thực tế — khi trẻ sơ sinh chưa thể ngủ suốt đêm, bạn cũng không thể. Tin vui là giai đoạn mất ngủ này không kéo dài mãi. Sau vài tháng, trẻ sơ sinh có thể hình thành những thói quen ngủ đều đặn hơn.
Nhu cầu giấc ngủ theo từng giai đoạn
Trẻ 1–4 tuần tuổi cần 16–18 tiếng mỗi ngày, bao gồm cả giấc ngủ ngắn ban ngày. Ở độ tuổi này, trẻ chưa có “đồng hồ sinh học” phân biệt ngày và đêm, nên thường ngủ 15 đến 18 tiếng mỗi ngày nhưng chỉ trong từng khoảng ngắn 2 đến 4 tiếng. Trẻ sinh non có thể ngủ nhiều hơn, trong khi trẻ bị colic (khóc hơn 3 tiếng mỗi ngày) có thể ngủ ít hơn.
Trẻ 1–4 tháng tuổi cần 14–15 tiếng mỗi ngày. Sớm nhất là từ 6 tuần tuổi, bạn có thể bắt đầu nhận thấy những thói quen ngủ đều đặn hơn. Trẻ có thể ngủ liên tục 4 đến 6 tiếng, thường vào ban đêm.
Trẻ 4–12 tháng tuổi cần 12–16 tiếng mỗi ngày. Đây là giai đoạn trẻ hoạt bát hơn nhiều và thói quen ngủ bắt đầu giống người lớn hơn. Dù lý tưởng là ngủ đến 15 tiếng, hầu hết trẻ đến 11 tháng chỉ ngủ khoảng 12 tiếng. Trong giai đoạn đầu của khung thời gian này, trẻ có thể ngủ ba giấc ngắn mỗi ngày: buổi sáng khoảng 9 giờ (khoảng 1 tiếng), buổi trưa từ 12 đến 2 giờ chiều (1–2 tiếng), và buổi chiều muộn từ 3 đến 5 giờ chiều. Khi trẻ có thể ngủ suốt đêm — thường khoảng 6 tháng tuổi — số giấc ngủ ngắn có thể giảm từ ba xuống còn hai.
5 bước giúp bé hình thành thói quen ngủ lành mạnh
Nhận biết dấu hiệu buồn ngủ của bé
Trẻ sẽ cho bạn biết khi nào chúng cần ngủ qua các dấu hiệu như dụi mắt, ngáp, nhìn đi chỗ khác và quấy khóc. Đừng để bé quá mệt mới đặt vào giường — một bé kiệt sức thực ra sẽ khó ngủ hơn. Hãy chú ý các dấu hiệu buồn ngủ trước khi bé bắt đầu cáu kỉnh.
Thiết lập chu kỳ ngủ ngày và đêm
Từ khi bé được 2 tuần tuổi, hãy bắt đầu dạy bé rằng ban đêm là để ngủ và ban ngày là thời gian vui chơi. Ban ngày, giữ mọi thứ sôi nổi và hoạt động — cố gắng không để bé ngủ ngay sau khi bú, dù đôi khi bé vẫn sẽ ngủ thiếp đi. Ban đêm, tạo môi trường yên tĩnh, nhẹ nhàng: nếu phải vào phòng bé để cho bú, hãy giữ đèn mờ và nói thật nhỏ. Bé sẽ dần hiểu rằng ban đêm không có gì thú vị và tự muốn ngủ.
Tách riêng việc ăn và ngủ
Sau tháng đầu tiên, cố gắng không để bé ngủ thiếp trong lúc đang bú hoặc được ru. Bé cần học cách tự ngủ mà không cần sự hỗ trợ của bạn. Nếu bé ngủ trong khi bú, hãy dừng lại và đặt bé vào giường. Lưu ý: không nên cố cho bé ăn nhiều hơn với hy vọng bé sẽ ngủ lâu hơn — giống như người lớn ăn quá no, bé cũng sẽ không thoải mái khi ngủ. Tuyệt đối không chèn bình sữa vào miệng bé khi đặt bé vào giường vì có thể gây nghẹt thở, nhiễm trùng tai và sâu răng.
Không cần đánh thức bé để bú sau 2 tháng tuổi
Nếu bé phát triển khỏe mạnh và tăng cân đúng chuẩn, thông thường bạn không cần đánh thức bé ban đêm để cho bú sau mốc 2 tháng. Tuy nhiên, cần đánh thức bé nếu bé ngủ nhiều ban ngày hơn ban đêm và bỏ lỡ các cữ bú ban ngày, hoặc nếu bé đã hơn 4 tiếng không bú ban ngày (3 tiếng với trẻ bú mẹ). Với trẻ sinh non hoặc có nhu cầu đặc biệt, hãy tuân theo hướng dẫn của bác sĩ nhi khoa.
Phối hợp nhất quán với tất cả người chăm sóc
Chia sẻ với đối tác, người trông trẻ và các thành viên trong gia đình về cách bạn đang cố gắng giúp bé ngủ — để tất cả cùng tuân thủ một thói quen nhất quán. Thiết lập một quy trình buổi tối thư giãn: có thể là nhạc nhẹ, đèn mờ, hoặc ôm ấp nhẹ nhàng. Đảm bảo phòng ngủ của bé tối, mát mẻ (nhưng không lạnh) và yên tĩnh. Nếu có con lớn hơn, hãy đặt giờ ngủ và thức dậy cố định cho chúng — kể cả cuối tuần.
Hãy kiên nhẫn
Trong vài tháng đầu đời của bé, thói quen ngủ sẽ khó đoán trước. Hãy cố ngủ cùng lúc với bé khi có thể — đó thường là cơ hội nghỉ ngơi tốt nhất của bạn. Nếu thói quen ngủ của bé đột ngột thay đổi, hãy kiểm tra các dấu hiệu bệnh tật vì đôi khi ngủ quá nhiều hoặc quá ít có thể là triệu chứng của nhiễm trùng tai. Cũng có thể đơn giản là bé đang tăng trưởng. Nếu không chắc, hãy gọi cho bác sĩ.Sonnet 4.6
