Bảng chỉ số BMI là công cụ giúp đánh giá sơ bộ tình trạng cân nặng dựa trên chiều cao và trọng lượng cơ thể. Thông qua các ngưỡng BMI, bạn có thể nhận biết mình đang thuộc nhóm thiếu cân, cân nặng bình thường, thừa cân hay béo phì.
Tuy nhiên, tiêu chuẩn BMI dành cho người châu Á có một số khác biệt so với chuẩn quốc tế. Vậy chỉ số BMI bao nhiêu là bình thường và cách tính như thế nào? Bài viết dưới đây từ Báo Sức Khoẻ sẽ hướng dẫn chi tiết cách tra cứu và sử dụng chỉ số này.
Chỉ số BMI là gì?
Chỉ số BMI (Body Mass Index) hay chỉ số khối cơ thể là phép đo được sử dụng để sàng lọc tình trạng cân nặng của một người dựa trên chiều cao và cân nặng. Đây là công cụ phổ biến trong lĩnh vực dinh dưỡng, chăm sóc sức khỏe và quản lý cân nặng.
BMI không trực tiếp đo lượng mỡ trong cơ thể mà phản ánh mối tương quan giữa cân nặng và chiều cao. Vì vậy, hai người có cùng chỉ số BMI vẫn có thể khác nhau đáng kể về tỷ lệ mỡ, khối lượng cơ và tình trạng sức khỏe.
Đối với người trưởng thành, kết quả BMI thường được đối chiếu với các ngưỡng phân loại để xác định nguy cơ liên quan đến thiếu cân, thừa cân hoặc béo phì. Các tổ chức y tế sử dụng BMI như một chỉ số sàng lọc ban đầu, kết hợp thêm những thông tin sức khỏe khác khi cần thiết.
Bảng chỉ số BMI chuẩn theo WHO và người châu Á
Hiện nay, bảng chỉ số BMI chuẩn thường được phân chia theo tiêu chuẩn quốc tế của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các ngưỡng được sử dụng cho người châu Á.
Bảng chỉ số BMI theo chuẩn WHO quốc tế
Theo phân loại BMI quốc tế dành cho người trưởng thành, các ngưỡng được xác định như sau:
| Chỉ số BMI (kg/m²) | Phân loại |
| Dưới 18,5 | Thiếu cân |
| 18,5 đến dưới 25 | Bình thường |
| 25 đến dưới 30 | Thừa cân |
| 30 đến dưới 35 | Béo phì độ I |
| 35 đến dưới 40 | Béo phì độ II |
| Từ 40 trở lên | Béo phì độ III |
Theo cách phân loại này, chỉ số BMI bình thường nằm trong khoảng từ 18,5 đến dưới 25. Tuy nhiên, BMI thuộc nhóm bình thường không bảo đảm một người hoàn toàn khỏe mạnh, vì nguy cơ bệnh tật còn liên quan đến nhiều yếu tố khác.
Bảng chỉ số BMI chuẩn cho người châu Á
Một số hướng dẫn tại khu vực châu Á sử dụng ngưỡng thấp hơn để đánh giá nguy cơ sức khỏe, bởi các vấn đề chuyển hóa có thể xuất hiện ở mức BMI thấp hơn so với ngưỡng quốc tế.
| Chỉ số BMI (kg/m²) | Phân loại theo hệ thống châu Á thường dùng |
| Dưới 18,5 | Thiếu cân |
| 18,5 đến dưới 23 | Bình thường |
| 23 đến dưới 25 | Thừa cân |
| 25 đến dưới 30 | Béo phì độ I |
| Từ 30 trở lên | Béo phì độ II |
Theo đó, BMI chuẩn người Việt Nam thường được tham khảo trong khoảng từ 18,5 đến dưới 23 đối với người trưởng thành. Đây là cách phân loại phổ biến theo hệ thống châu Á, trong khi một số hướng dẫn lâm sàng khác sử dụng ngưỡng BMI 27,5 để đánh giá béo phì và kết hợp thêm vòng eo.
Điều quan trọng là phải xác định rõ hệ thống phân loại đang sử dụng, tránh nhầm lẫn giữa chuẩn quốc tế và ngưỡng dành cho người châu Á.
Cách tính chỉ số BMI cho nam và nữ
Cách tính chỉ số BMI tương đối đơn giản, chỉ cần biết chính xác cân nặng theo kilogram và chiều cao theo mét.
Công thức tính BMI được xác định như sau:
BMI=Cânnặng(kg)Chiềucao(m)2
Ví dụ, một người nặng 65 kg và cao 1,70 m sẽ có chỉ số BMI:
BMI=651,70222,49
Kết quả 22,49 thuộc nhóm cân nặng bình thường theo cả hai bảng phân loại nêu trên.
BMI bao nhiêu là cân nặng lý tưởng theo từng chiều cao?
Để dễ dàng tra cứu, bạn có thể tham khảo bảng cân nặng chuẩn theo chiều cao dưới đây. Các khoảng cân nặng được tính dựa trên BMI từ 18,5 đến dưới 23, thường được sử dụng để tham khảo cho người trưởng thành châu Á.
| Chiều cao | Khoảng cân nặng tham khảo |
| 1m50 | 41,6 đến dưới 51,8 kg |
| 1m55 | 44,4 đến dưới 55,3 kg |
| 1m60 | 47,4 đến dưới 58,9 kg |
| 1m65 | 50,4 đến dưới 62,6 kg |
| 1m70 | 53,5 đến dưới 66,5 kg |
| 1m75 | 56,7 đến dưới 70,4 kg |
| 1m80 | 59,9 đến dưới 74,5 kg |
Bảng trên chỉ phản ánh khoảng cân nặng tương ứng với ngưỡng BMI tham khảo, không phải cân nặng lý tưởng bắt buộc của từng người. Một người có khối lượng cơ lớn hoàn toàn có thể vượt khoảng này nhưng vẫn có tỷ lệ mỡ cơ thể hợp lý.
Vì sao BMI bình thường nhưng vẫn có nguy cơ tích mỡ bụng?
Đây là điểm cần chú ý khi sử dụng bảng chỉ số BMI để đánh giá sức khỏe. BMI dựa trên tổng cân nặng nên không thể phân biệt chính xác khối lượng cơ, mỡ và xương. Vì vậy, một người có BMI bình thường vẫn có thể tích tụ nhiều mỡ nội tạng.
Để đánh giá toàn diện hơn, bạn nên kết hợp thêm số đo vòng eo, tỷ lệ vòng eo trên chiều cao và các chỉ số sức khỏe chuyển hóa.
Một số hướng dẫn lâm sàng hiện nay sử dụng tỷ lệ vòng eo trên chiều cao từ 0,5 trở lên làm dấu hiệu cần đánh giá thêm nguy cơ tích mỡ trung tâm. Chẳng hạn, người cao 170 cm có vòng eo 85 cm sẽ có tỷ lệ bằng 0,5. Chỉ số này không tự động xác định bệnh béo phì nhưng cung cấp thêm thông tin mà BMI chưa thể hiện.
Đối với vận động viên, người tập thể hình hoặc người cao tuổi, việc đánh giá riêng BMI càng có nhiều hạn chế. Ngoài ra, trẻ em và thanh thiếu niên cần được đánh giá BMI theo tuổi và giới tính, thay vì sử dụng bảng dành cho người trưởng thành.
Cách duy trì chỉ số BMI ở mức hợp lý
Nếu chỉ số BMI cao hoặc thấp hơn khoảng tham khảo, việc điều chỉnh cần hướng đến cải thiện sức khỏe lâu dài thay vì cố gắng thay đổi cân nặng thật nhanh.
Trước hết, chế độ ăn nên cung cấp đủ protein, chất xơ, vitamin và khoáng chất. Người thừa cân có thể điều chỉnh lượng năng lượng tiêu thụ phù hợp, trong khi người thiếu cân cần xem xét bổ sung dinh dưỡng và tìm nguyên nhân nếu cân nặng giảm bất thường.
Bên cạnh ăn uống, vận động thường xuyên giúp cải thiện sức khỏe tim mạch, duy trì khối lượng cơ và hỗ trợ kiểm soát cân nặng. Các hoạt động như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội hoặc tập sức mạnh đều có thể lựa chọn tùy thể trạng.
Với người thường xuyên làm việc trước máy tính, ngoài vận động toàn thân, việc áp dụng Quy tắc 20-20-20 cũng có thể giúp giảm khó chịu ở mắt do nhìn màn hình kéo dài. Tuy nhiên, quy tắc này không trực tiếp làm thay đổi BMI và không thay thế hoạt động thể chất.
Bạn cũng nên duy trì giấc ngủ hợp lý, hạn chế căng thẳng kéo dài và theo dõi cân nặng định kỳ. Nếu BMI thay đổi nhanh không rõ nguyên nhân hoặc có triệu chứng sức khỏe bất thường, nên trao đổi với nhân viên y tế.
Một số câu hỏi thường gặp về bảng chỉ số BMI
BMI bao nhiêu là bình thường đối với nữ?
Chỉ số BMI nữ bình thường theo chuẩn WHO quốc tế nằm từ 18,5 đến dưới 25. Đối với bảng phân loại châu Á thường dùng, khoảng tham khảo là từ 18,5 đến dưới 23. Cần kết hợp thêm vòng eo và tình trạng sức khỏe để đánh giá chính xác hơn.
BMI bao nhiêu là béo phì?
Theo phân loại quốc tế, BMI từ 30 trở lên thuộc nhóm béo phì. Trong hệ thống châu Á thường dùng tại Việt Nam, ngưỡng béo phì bắt đầu từ BMI 25. Tuy nhiên, chẩn đoán lâm sàng có thể cần thêm những phép đo khác.
BMI có áp dụng cho trẻ em không?
Có, nhưng chỉ số BMI trẻ em cần được đánh giá dựa trên tuổi, giới tính và biểu đồ tăng trưởng phù hợp. Không nên sử dụng trực tiếp các ngưỡng BMI của người trưởng thành cho trẻ nhỏ hoặc thanh thiếu niên.
Chỉ số BMI có chính xác tuyệt đối không?
Không. BMI là công cụ sàng lọc đơn giản, hữu ích ở cấp độ dân số và trong đánh giá ban đầu, nhưng không đo trực tiếp mỡ cơ thể. Kết quả cần được xem xét cùng vòng eo, tiền sử bệnh, chỉ số chuyển hóa và các yếu tố liên quan.
Kết luận
Bảng chỉ số BMI giúp bạn nhanh chóng nhận biết tình trạng cân nặng thông qua chiều cao và trọng lượng cơ thể. Đối với người trưởng thành tại Việt Nam, khoảng BMI từ 18,5 đến dưới 23 thường được dùng làm ngưỡng tham khảo theo hệ thống châu Á. Tuy vậy, BMI chỉ là một phần trong quá trình đánh giá sức khỏe. Việc duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng, vận động thường xuyên và theo dõi các chỉ số liên quan sẽ giúp bạn quản lý cân nặng phù hợp hơn.