Đối với nhiều người, một giấc ngủ trưa tuyệt vời là điều không gì sánh bằng. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng những giấc ngủ ngắn buổi chiều có thể tăng cường sự tập trung, trí nhớ và tâm trạng. Thống kê cho thấy có khoảng 20% đến 60% người lớn tuổi có thói quen này.
Tuy nhiên, một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí JAMA Network Open vào ngày 20/4 đã phát hiện ra rằng việc thường xuyên ngủ trưa quá dài — đặc biệt là ngủ vào buổi sáng — có liên quan đến tỷ lệ tử vong do mọi nguyên nhân cao hơn. Mặc dù ngủ trưa ngắn có lợi, nhưng việc ngủ quá lâu hoặc quá thường xuyên có thể là dấu hiệu của các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn.
Những phát hiện chính từ nghiên cứu
Dựa trên dữ liệu từ hơn 1.300 người tham gia (độ tuổi trung bình 81), nghiên cứu chỉ ra những con số đáng chú ý:
- Thời điểm ngủ trưa: Những người có thói quen ngủ trưa vào buổi sáng có nguy cơ tử vong cao hơn 30% so với những người chợp mắt vào buổi chiều.
- Thời lượng ngủ: Cứ mỗi giờ ngủ thêm vào ban ngày mỗi ngày, nguy cơ tử vong lại tăng thêm 13%.
- Tần suất ngủ: Mỗi giấc ngủ trưa thêm vào trong ngày có liên quan đến nguy cơ tử vong cao hơn khoảng 7%.
- Tính biến động: Việc ngủ trưa không đều đặn (thời gian thay đổi theo từng ngày) không cho thấy mối liên hệ với việc tăng nguy cơ tử vong.
Chenlu Gao, tác giả chính của nghiên cứu từ hệ thống y tế Mass General Brigham, cho biết: “Những phát hiện này cho thấy việc ngủ trưa quá mức có thể phản ánh các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn.” Tuy nhiên, bà cũng lưu ý rằng hiện chưa có đủ bằng chứng để khẳng định việc ngủ trưa trực tiếp gây ra cái chết.
Thế nào là ngủ quá nhiều?
Bằng chứng khoa học cho thấy một giấc ngủ ngắn, thỉnh thoảng có thể giúp phục hồi năng lượng. Ngay cả một giấc ngủ dài đột xuất sau một đêm mất ngủ cũng khác hoàn toàn với việc thường xuyên ngủ dài vào ban ngày mỗi ngày.
Ở người lớn tuổi, việc ngủ trưa quá mức có liên quan đến nhiều vấn đề từ thoái hóa thần kinh, tiểu đường đến các bệnh tim mạch. Một nghiên cứu trước đây trên tạp chí của Hiệp hội Lão khoa Hoa Kỳ cũng chỉ ra rằng phụ nữ từ 69 tuổi trở lên ngủ trưa hàng ngày có nguy cơ tử vong cao hơn 44% so với những người không ngủ ngày.
Nguyên tắc “vàng” cho giấc ngủ trưa
Michael V. Vitiello, giáo sư danh dự tại Đại học Washington, cho biết không có bằng chứng nào cho thấy một giấc ngủ trưa thỉnh thoảng kéo dài hơn 30 phút là có hại. Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ khuyến nghị một giấc ngủ trưa 30 phút là ổn, miễn là diễn ra trước 3 giờ chiều.
- Thời điểm lý tưởng: “Điểm rơi” tốt nhất cho giấc ngủ trưa là từ 1 giờ đến 4 giờ chiều, tối ưu nhất là khoảng 7-8 tiếng sau khi thức dậy. Điều này phù hợp với sự suy giảm tự nhiên của nhịp sinh học cơ thể.
- Cảnh báo từ buổi sáng: Các chuyên gia vẫn chưa hoàn toàn hiểu tại sao các giấc ngủ sáng lại có hại, nhưng chúng thường là tín hiệu của một căn bệnh tiềm ẩn khiến cơ thể mệt mỏi quá mức.
- Lời khuyên hành động: Nếu bạn cảm thấy ngủ trưa giúp cải thiện tinh thần, hãy duy trì giấc ngủ dưới 30 phút vào cùng một khung giờ cố định mỗi ngày.
Nếu bạn nhận thấy mình thường xuyên phải ngủ bù vào ban ngày do chất lượng giấc ngủ đêm kém, hãy cân nhắc việc thăm khám để kiểm tra các rối loạn giấc ngủ hoặc các bệnh lý nền gây ra tình trạng buồn ngủ quá mức.