Trà sữa là thức uống yêu thích của nhiều trẻ em và thanh thiếu niên, nhưng việc tiêu thụ quá thường xuyên có thể gây ra những hệ lụy nghiêm trọng đối với sức khỏe. Các chuyên gia tại Trung Quốc mới đây cảnh báo lượng đường, chất béo chuyển hóa và phụ gia trong trà sữa có thể làm tăng axit uric máu, gây tổn thương thận và làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh thận mạn nếu không được kiểm soát kịp thời.
Uống nhiều trà sữa có thể làm tăng axit uric và gây tổn thương thận ở trẻ
Các bác sĩ tại Bệnh viện Nhi đồng Thượng Hải (Trung Quốc) cho biết số trẻ được chẩn đoán tăng axit uric máu đang có xu hướng gia tăng trong thời gian gần đây. Một trong những nguyên nhân được nhắc đến là thói quen sử dụng thường xuyên các loại đồ uống nhiều đường, đặc biệt là trà sữa.
Theo các chuyên gia, thận của trẻ em vẫn đang trong quá trình phát triển nên khả năng đào thải các chất chuyển hóa chưa hoàn thiện như người trưởng thành. Khi trẻ liên tục tiêu thụ lượng lớn đường, chất tạo ngọt, hương liệu và phụ gia, thận phải hoạt động quá mức để xử lý và đào thải, từ đó làm tăng nguy cơ tổn thương chức năng thận.
Đặc biệt, fructose – loại đường phổ biến trong trà sữa – có thể kích thích gan sản sinh nhiều purine. Quá trình chuyển hóa purine tạo ra axit uric, nếu lượng axit uric vượt quá khả năng đào thải của cơ thể sẽ tích tụ trong máu và ảnh hưởng đến cầu thận.
Một ly trà sữa khoảng 500 ml có thể chứa từ 50–100 g đường, vượt xa lượng đường khuyến nghị mỗi ngày đối với trẻ em. Lượng đường dư thừa không chỉ làm tăng nguy cơ béo phì mà còn tạo áp lực lớn lên quá trình chuyển hóa và hệ bài tiết.
Không chỉ đường, nhiều thành phần trong trà sữa cũng gây hại
Bên cạnh lượng đường cao, trà sữa còn chứa nhiều thành phần có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe nếu sử dụng thường xuyên.
Các loại bột kem béo thường chứa chất béo chuyển hóa, có khả năng làm tổn thương màng lọc của cầu thận và làm xuất hiện protein trong nước tiểu. Trong khi đó, hàm lượng caffeine trong trà có thể kích thích hệ thần kinh và hệ bài tiết, không phù hợp với trẻ nhỏ nếu sử dụng quá nhiều.
Điều đáng lo ngại là tổn thương thận thường diễn ra âm thầm trong thời gian dài. Nhiều trẻ không có biểu hiện rõ rệt ở giai đoạn đầu, khiến việc phát hiện bệnh bị chậm trễ. Nếu tình trạng tăng axit uric kéo dài, trẻ có nguy cơ đối mặt với suy giảm chức năng thận, bệnh thận mạn hoặc thậm chí hội chứng ure huyết khi trưởng thành.
Theo các bác sĩ, cha mẹ cần lưu ý nếu trẻ xuất hiện những biểu hiện như khát nước nhiều bất thường, đi tiểu nhiều, cơ thể mệt mỏi kéo dài hoặc phù nề. Đây có thể là những dấu hiệu cảnh báo chức năng thận đang bị ảnh hưởng và cần được đưa đến cơ sở y tế để kiểm tra nước tiểu, đường huyết cũng như đánh giá chức năng thận.
Cha mẹ nên kiểm soát lượng trà sữa của trẻ như thế nào?
Các chuyên gia không khuyến khích cấm hoàn toàn trà sữa, nhưng nhấn mạnh việc sử dụng cần có giới hạn. Trẻ chỉ nên uống khoảng một đến hai lần mỗi tháng thay vì sử dụng thường xuyên.
Khi mua trà sữa, phụ huynh nên ưu tiên lựa chọn cốc nhỏ, yêu cầu giảm hoặc không thêm đường và hạn chế các loại topping chứa nhiều đường như trân châu, khoai dẻo hay đậu đỏ. Sau khi uống đồ ngọt, trẻ nên được bổ sung thêm nước lọc để hỗ trợ quá trình đào thải chất chuyển hóa, đồng thời duy trì vận động thể chất nhằm tiêu hao năng lượng dư thừa.
Ngoài ra, chế độ ăn cân bằng, ngủ đủ giấc, kiểm soát cân nặng và khám sức khỏe định kỳ cũng là những yếu tố quan trọng giúp bảo vệ chức năng thận và giảm nguy cơ rối loạn chuyển hóa ở trẻ.
Trà sữa không phải là nguyên nhân trực tiếp gây bệnh thận, nhưng việc tiêu thụ quá nhiều và kéo dài có thể làm tăng axit uric máu, tạo gánh nặng cho thận và ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ em. Các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh nên kiểm soát tần suất sử dụng đồ uống có đường, xây dựng chế độ dinh dưỡng lành mạnh và theo dõi các dấu hiệu bất thường để phát hiện sớm những vấn đề liên quan đến chức năng thận. Một vài thay đổi nhỏ trong thói quen ăn uống hôm nay có thể giúp bảo vệ sức khỏe thận của trẻ trong nhiều năm tới.